Kaynak ile iddiayı ayır

Bir kişinin güvenilir olması, söylediği her şeyin doğru olması demek değildir.

Üç ayrı satır tut

Fact: Kaydedilen duyuru ‘Pazar kapalı’ diyor. Inference: Bu pazar da kapalı olabilir. Assumption: Duyurunun hâlâ geçerli olduğunu kabul ediyoruz. Son iki cümle ilk cümle kadar güçlü değildir. Tarih eskiyse tekrar kontrol et.

Çok kopya, az kaynak

Beş hesap aynı fotoğrafı paylaşabilir. Hepsi tek duyuruyu kopyalıyorsa beş bağımsız kanıt yoktur. İlk kaynağa git. Kendi fikrine uymayan kaydı da tut. Yalnızca sevdiğin cevabı aramak Confirmation bias olur.

Bir iddiayı kontrol et. Kaynak. Tarih. İlk kayıt. Diğer açıklama. Eksik bilgi — Her dal başka bir kontrol sorusudur. Dal sayısı güven puanı değildir.CSINT Research · Ahmet Göker

İki dilde de aynı terimler

Bu kelimeleri tanı

Fact: Kaydın desteklediği bilgi.
Inference: Kanıttan çıkardığın sonuç.
Assumption: Şimdilik doğru kabul ettiğin şey.
Confidence: Kanıtın sonucu ne kadar güçlü desteklediği.
Circular reporting: Birçok yazının aynı kaynağı tekrar etmesi.

Küçük bir örnek

Birlikte yapalım

Üç blog aynı duyuruyu kullanıyor. Kütüphanenin bugünkü sayfası farklı bir saat veriyor.

Blogların hangi duyuruyu kullandığını bul.
Her kaydın tarihini ve neye dayandığını yaz.
Yeni saatleri destekleyen kaydı göster. Eski duyuruyla farkını açıkla.

Araştırma notlarımdan · Gerçek kayıt

İki sayfa, aynı harita

Beyrut çalışmasında NASA ve NASA Earth Observatory sayfalarını karşılaştırdım. İki sayfa görmek, iki bağımsız ölçüm bulmak demek değil.

Kaydı oku

Harita ARIA ve Earth Observatory of Singapore ekibinin analizine dayanıyor.
Aynı analiz başka bir arka plan üzerinde de sunuluyor. Kaynak zinciri aynı yere dönüyor.