E-kütüphaneGOSI · Çalışma kitabıRead in English

Önce nasıl düşünürüz?

Bölüm 01 / 18

Önce soruyu yaz

Araştırma, çok sayıda sekme açmakla başlamaz. Neyi öğrenmek istediğini yazmakla başlar.

Küçük bir soru seç

Liman Kütüphanesi bu kitapta hayalî bir yerdir. Bir paylaşımda ‘Pazar günü kapalı’ yazıyor. ‘Kütüphane hakkında her şeyi bul’ çok geniştir. ‘Bu pazar açık mı?’ sorusu daha açıktır. Hangi tarihten söz ettiğini de yaz.

Cevaba nasıl gideriz?

Direction soruyu belirler. Collection veriyi toplar. Processing veriyi düzenler. Analysis kayıtları karşılaştırır. Production sonucu yazar. Dissemination sonucu gereken kişiye verir. Feedback yeni bir soru getirebilir. Buna Intelligence cycle denir.

Şekil 01 · DiagramÇalışma çizimi

Sorudan cevaba

Sorudan cevaba. Soru. Kaynak. Kontrol. CevapBüyüt
Kontrol sırasında yeni bir eksik görürsen soruya geri dön.CSINT Research · Ahmet Göker
Metinle oku
  • Soru
  • Kaynak
  • Kontrol
  • Cevap

İki dilde de aynı terimler

Bu kelimeleri tanı

OSINT
Açık kaynakları incele. Bir soruya dayanaklı cevap ver.
Intelligence requirement
Cevap gereken soru.
Scope
İşin sınırı: konu, tarih ve izinli işlemler.
Seed / Pivot
Başlangıç ipucu / o ipucundan yeni kayda geçiş.
Stop condition
Hangi durumda duracağını söyler.

Küçük bir örnek

Birlikte yapalım

Görev: Bu pazar için doğru çalışma saatini bul. Kişisel hesapları veya çalışanların özel hayatını araştırman gerekmiyor.

  1. Soruyu ve pazar gününün tarihini yaz.

  2. Kütüphanenin resmî duyurusunu bul. Kaynağı ve tarihi sakla.

  3. İki kayıt çelişiyorsa bunu yaz. Eksik bilgi varsa kesin cevap verme.

Araştırma notlarımdan · Gerçek kayıt

Süveyş: Hangi soruya cevap arıyorum?

Süveyş çalışmamda iki ayrı soruyu ayırdım: Kanal açıldı mı? Bekleyen gemiler dağıldı mı? Aynı olayın içinde iki farklı soru var.

Kaydı oku

  1. NASA’nın yazısı kanalın 29 Mart 2021’de yeniden açıldığını anlatıyor.
  2. Kuyruğun dağılması ayrı bir süreç. Bunun için başka zamanlara ait kayıtlar gerekir.
Karar akışıÇalışma çizimi

İddia: Kuyruk bitti

İddia: Kuyruk bitti. Kuyruk için kayıt var mı?. Evet: Tarihi ve kapsamı kontrol et. Hayır: Sonucu beklet. Kayıt ara.Büyüt
Soruyu oku. Cevaba uygun dalı takip et.CSINT Research · Ahmet Göker
Metinle oku
  • Kuyruk için kayıt var mı?
  • Evet: Tarihi ve kapsamı kontrol et
  • Hayır: Sonucu beklet. Kayıt ara.

Yazabileceğim sonuç

Sorumu şöyle daraltıyorum: Kanalın açılması, kuyruğun aynı anda bittiğini gösterir mi?

Burada duruyorum

Tek bir açılış tarihi, tüm gemilerin ne zaman geçtiğini söylemez.

NASA Earth Observatory · Traffic Jam on the Suez CanalKaynakları karşılaştırdığım yazıyı oku

Bunlar kamuya açık gerçek kayıtlar. Görseller okumak için boyutlandırıldı; görüntülere yeni ayrıntı üretilmedi.

Notu kapat. Önce kendin düşün.

Şimdi sen

‘Liman hakkında bilgi topla’ görevini nasıl küçültürsün?

Açıklamayı oku

Örneğin: ‘Liman Kütüphanesi 20 Eylül Pazar günü açık mı?’ Konu ve tarih bellidir. Başka bir küçük soru da seçebilirsin.

Okuma kaydı

Yalnızca bu tarayıcıda saklanır. Bu işaretler sınav sonucu değildir.

Kaynaklar

Çalışma notlarımı temel aldım ve yeni alıştırmalar yazdım. Kaynak PDF burada dağıtılmaz.

Kaynaklar ve haklar hakkında
© 2026 Ahmet Göker · CSINT Research. Özgün metin ve çizimler için tüm hakları saklıdır. Kanunun izin verdiği kullanımlar dışında, izin almadan kopyalamayın veya yeniden yayımlamayın. Kitabın bağlantısını paylaşabilirsiniz. Başkalarına ait adlar ve kaynaklar kendi sahiplerine aittir.