Bul, sakla, kontrol et
Bölüm 05 / 18
Bulduğun şeyi kaybetme
Yarın değişen bir sayfayı bugün nasıl gördüğünü anlatabilmelisin.
Resmin dışındaki bilgiyi de tut
Bir screenshot sayfayı gösterir ama adresi veya bütün içeriği göstermeyebilir. URL, başlık, kaynak, saat ve time zone yaz. Sorguyu da ekle. Kaydın eksik resimleri varsa bunu belirt. Wayback Machine eski kopya bulabilir; her günün kaydı yoktur.
Aslı koru
Hash, saklanan dosyaları karşılaştırmaya yardım eder. Dosyanın doğru veya güvenli olduğunu söylemez. İşaretleri çalışma kopyasına koy. WARC web kayıtları tutar. WACZ arşiv verilerini ve ek bilgileri bir pakette toplar. Sakladığın kopyayı açıp kontrol et.
Kayıt zinciri
Büyüt ↗Metinle oku
- Canlı kaynak
- Asıl kopya + zaman
- Çalışma kopyası
- Karşılaştırma notu
İki dilde de aynı terimler
Bu kelimeleri tanı
- Preservation
- Bulunan kaydı bağlamıyla saklama.
- Collection log
- Ne yaptın, ne zaman, hangi kaynakla?
- SHA-256
- Dosya baytlarından bir hash değeri üretir.
- Archive time
- Arşivin kopyayı aldığı zaman.
- Baseline
- Sonraki kayıtla karşılaştırılan ilk durum.
Küçük bir örnek
Birlikte yapalım
Saat 10.00’da duyuru ‘Açık’ diyor. Saat 16.00’da ‘Kapalı’ diyor. İki kaydı da tut.
İlk kaydı URL ve UTC saatiyle sakla. Bu senin baseline kaydın.
Yeni kaydı ayrı dosyaya koy. İlk dosyanın üstüne yazma.
Farkı yaz: hangi kelime değişti? Değişimin tam saati bilinmiyorsa bunu söyle.
Araştırma notlarımdan · Gerçek kayıt
Kīlauea: Kaynağın bir kopyasını saklamak
Bu, USGS’nin gerçek kamera kaydı. 14 Nisan ile 20 Ağustos 2018 arasından günlük görüntüler bir araya geliyor. Aşağıda saklanan özgün video var; ders için hazırlanmış bir canlandırma değil.
Saklanan özgün video
40 saniyelik sessiz kamera dizisi. Tarihler görüntüde yer alır. Özgün dosya değiştirilmedi. USGS / Hawaiian Volcano Observatory · Public Domain
Arşiv kaydını aç
- Kayıt
- 2026-09-15
- SHA-256
3f9d71ee6ad3b1385687e330dc3ba6a211d958514fad4b0c0259b33fd372cb63
Kaydı oku
- Kaynak sayfası 28 Ağustos 2018 tarihli. Bu, kameradaki her karenin tarihi değil.
- Arşiv kaydı, dosyanın 15 Eylül 2026’da saklandığını ve SHA-256 özetini gösteriyor.
Yazabileceğim sonuç
Video, kaynak bağlantısı, kayıt tarihi ve hash birlikte tutulur. Daha sonra aynı dosyaya bakıp bakmadığımı kontrol edebilirim.
Burada duruyorum
Hash, dosyanın aynı olduğunu kontrol eder. Görüntüdeki olayın doğru anlatıldığını kanıtlamaz. Bu bir video arşividir; web sayfasının arşiv görüntüsü değildir.
Bunlar kamuya açık gerçek kayıtlar. Görseller okumak için boyutlandırıldı; görüntülere yeni ayrıntı üretilmedi.
Notu kapat. Önce kendin düşün.
Şimdi sen
Bir URL bugün 404 veriyor. Eski kaydı silmeli misin?
Açıklamayı oku
Hayır. 404 şu anki yanıttır. Önceki sayfanın hiç olmadığını göstermez. Yeni kontrolün sonucunu ayrı kaydet.
Okuma kaydı
Yalnızca bu tarayıcıda saklanır. Bu işaretler sınav sonucu değildir.Kaynaklar
Çalışma notlarımı temel aldım ve yeni alıştırmalar yazdım. Kaynak PDF burada dağıtılmaz.
Kaynaklar ve haklar hakkında