Doğrulama ve Teyitçilik
Snopes
https://www.snopes.com/
Ne işe yarar?
Snopes, iddia doğrulama ve teyitçilik için seçilmiş bir rehber. Bir iddianın kaynağını, ilk yayılımını, görsel/konum bağlamını ve bağımsız kanıtlarını incelemek gerektiğinde pratik bir başlangıç noktasıdır. Sonucu rapora almadan önce bağımsız kaynakla doğrulayın.
Ne zaman kullanılır?
- Snopes ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.
- Görsel, video, zaman ve kaynak güvenilirliğini aynı kontrol listesinde değerlendirebilirsiniz
Ne zaman kullanılmaz?
Snopes kullanılırken kapsamı, hukuki dayanağı ve veri minimizasyonunu yazılı tutun. Teyit çalışması zararlı iddiaları gereksiz büyütmemeli; kanıt ile yorumu net biçimde ayırmalıdır.
Güvenli örnek iş akışı
Snopes ile iddiayı yazın, özgün kaynağı bulun, bağımsız kanıtla destekleyin ve güven düzeyi ile sınırlılıkları belirtin.
Doğrulama yöntemi
Snopes çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Birincil kanıt, bağımsız doğrulama, şeffaf yöntem ve zaman damgalı kayıtlar kullanılmalıdır.
Kontrol kaydı
Son kontrol: 2026-04-27. Risk seviyesi: Düşük. Erişim, ücret ve kullanım şartları canlı kullanım öncesi yeniden kontrol edilmeli.
Yanlış pozitif ihtimali
Teyit kaynağı da hata yapabilir. İlk kaynak, tarih, bağımsız destek ve karşı kanıt birlikte değerlendirilmelidir.
Sık yapılan hatalar
- Tek sonuçtan kesin hüküm çıkarmak.
- Son kontrol tarihi, kaynak bağlamı veya arşiv tarihini not etmemek.
- Bu kaynağın verdiği sinyali başka bir kaynakla karşılaştırmadan rapora almak.
