Vaka analizi. Yayımlandı
Bu video bugünün mü?
Bu video 20 Nisan 2026 depreminde mi çekildi?
CSINT-SOCMINT-2026-001Arşivde aç
Paylaşılan iddia
- 1Gönderinin metni
- 22.900 beğeni ve 1.000 paylaşım
Fact Crescendo'nun 22 Nisan 2026'da kaydettiği arşiv videosundan bir kare. Ekran görüntüsü 28 Eylül 2026'da alındı. Sayfanın hakları sahibinde, alıntı olarak gösteriliyor. Kaynak, Fact Crescendo arşivi
Bulunan en eski kopya
- 1Yayın tarihi, 11 Ocak 2024
- 2Yer adı, 石川県・穴水町
Sol üstteki 視聴者提供 yazısı görüntüyü bir izleyicinin gönderdiğini söylüyor, MBS çekmemiş. Ekran görüntüsü 28 Eylül 2026'da alındı. Sayfanın hakları sahibinde, alıntı olarak gösteriliyor. Kaynak, MBS NEWS, YouTube, 11 Ocak 2024
- Kayıtların gösterdiği
- Video 20 Nisan 2026 depreminde çekilmedi. 1 Ocak 2024 Noto depreminde Ishikawa'nın Anamizu kasabasında kaydedildi ve 11 Ocak 2024'te MBS NEWS tarafından yayımlandı. Tarih ve yer aynı sonucu veriyor.
- Göstermediği
- Paylaşanların bunu bilerek yapıp yapmadığı. 20 Nisan depreminde hiç hasar olmadığı, 10 kişi yaralandı. Videonun her karesinin düzenlenmemiş olduğu.
- Dayanak
- USGS ve Deprem Araştırma Komitesi kayıtları, Facebook gönderisinin arşivi, Bing görsel araması, MBS NEWS'in YouTube kaydı, doğrulama yazıları. Ücretli bir veritabanı ya da özel araç kullanılmadı.
İncelenen iddia
Depremden sonraki iki gün içinde bir araç kamerası videosu Facebook'ta şu cümleyle paylaşıldı. 7.4 Magnitude Earthquake just struck off of North Japan. Tsunami warning in effect.
Yöntem
Soruyu tek cümleye indirdim ve önce gerçek olayı resmi kaynaktan kaydettim. Açıklamayı bir kenara bırakıp görüntüye baktım, bir karesini görsel aramada aradım ve en eski kopyayı buldum. İki depremi aynı tabloya yazdım. Doğrulama yazılarını kendi kontrolümü bitirdikten sonra okudum.
20 Nisan 2026'da ne oldu
- Tarih ve saatBelge
- 20 Nisan 2026, 16.52 Japonya saati (07.52 UTC)
- YerBelge
- Sanriku kıyısı açıkları. USGS, Miyako'nun 102 km doğu kuzeydoğusu
- BüyüklükBelge
- JMA 7.7, derinlik 19 km. USGS 7.4
- En güçlü sarsıntıBelge
- Japon ölçeğinde 5+, Hashikami (Aomori)
- TsunamiBelge
- En yüksek ölçüm 79 cm, Kuji limanı, geçici değer
- Can kaybıBelge
- Ölüm bildirilmedi. 10 yaralı, 2'si ağır (28 Nisan itibarıyla)
- 1Büyüklük
- 2Saat
07.52.58 UTC, Japonya'da 16.52.58 eder. Haberler 16.53 diye yuvarlıyor. USGS sayfası, ekran görüntüsü 28 Eylül 2026. Kaynak, USGS, us6000sri7
Gönderideki 7.4 doğru, USGS de bu büyüklüğü veriyor. Tsunami uyarısı da gerçekten verildi. Yanlış olan yalnız video, ve gönderiyi inandırıcı yapan da bu doğru bilgiler.
Görüntünün kendisi
| Sorduğum | Bulduğum |
|---|---|
| Yazı var mı? | Paylaşılan kopyada okunur bir yer adı yok. Kaynakta köşede yazıyor. |
| Işık ne diyor? | İki deprem de öğleden sonra, Noto 16.10'da, Sanriku 16.52'de. Işık işe yaramadı. |
| Mevsim görünüyor mu? | Tek başına kanıt sayılmaz. |
| Ses var mı? | Paylaşılan kopyada uyarı sesini net ayırt edemedim. Kaynağın açıklaması asıl videoda duyulduğunu yazıyor. |
En eski kopya
Videodan bir kareyi Bing Görsel Arama'da aradım. İlk sonuç bu videonun olmadığı başka bir deprem haberiydi. İkinci sırada MBS NEWS'in YouTube videosu çıktı. Ters yönden de denedim. YouTube'da 穴水町 ドラレコ (Anamizu araç kamerası) diye arayınca aynı video ilk sırada geliyor.
İki deprem yan yana
| Paylaşılan iddia | Bulunan kaynak | |
|---|---|---|
| Deprem | Sanriku açıkları | Noto Yarımadası |
| Tarih | 20 Nisan 2026, 16.52 | 1 Ocak 2024, 16.10 |
| Büyüklük (JMA) | 7.7 | 7.6 |
| Videonun yeri | Belirtilmemiş | Anamizu, Ishikawa |
| Elimdeki en eski kayıt | 22 Nisan 2026, gönderinin arşivi | 11 Ocak 2024, MBS NEWS |
- Sınanan iddia
- Bir belgenin söylediği
- Bu çalışmada görülen ya da ölçülen
- Noto depremi, 1 Ocak 2024Belge. GSI kaydı, 16.10, M7.6.
- Az önce diye paylaşım, 21 ile 22 Nisan 2026İddia. Facebook ve X.
- Doğrulama yazıları, 22 ile 27 Nisan 2026Belge. Fact Crescendo, AFP, Tempo, AAP.
- Benim kontrolüm, 28 Eylül 2026Gözlem. Ekran görüntüleri ve değerler bu tarihte okundu.
Başkaları ne buldu
Kendi kontrolümden sonra
Fact Crescendo aynı videoyu MBS NEWS'in 11 Ocak 2024 kaydına bağladı. Tempo 27 Nisan'da aynı sonuca vardı. AFP, X'te 21 Nisan'da paylaşılan dört parçalı bir videonun da Ocak 2024'ten olduğunu yazdı.
Bu sırayı bilerek seçtim, önce kendi bulduğumu görmek istedim. Doğrulama ekiplerinin aynı sonuca varması benim kontrolümün yerine geçmez, çünkü onlar da aynı açık kayıtlara bakıyor.
- 1Kullandıkları araç
- 2MBS kaydının yüklenme tarihi
Fact Crescendo, 22 Nisan 2026. Ekran görüntüsü 28 Eylül 2026'da alındı. Sayfanın hakları sahibinde, alıntı olarak gösteriliyor. Kaynak, Fact Crescendo, 22 Nisan 2026
Kanıtın göstermediği
- Videoyu ilk kim az önce diye paylaştı? Paylaşan hesapları aramadım, bu çalışmanın dışında.
- Asıl videoyu kim çekti? MBS izleyicinin adını vermiyor.
Çalışma kaydı. Kitapçık, videoyu paylaşan kişileri aramıyor ve hesaplarını teşhir etmiyor. Ekran görüntülerinde kişi adları ve profil resimleri karartıldı.
Kaynaklar
- Kitapçık (PDF, 11 sayfa) Aynı inceleme, basılabilir.
- USGS, M 7.4, us6000sri7Olay kaydı.
- HERP, Deprem Araştırma Komitesi, 14 Mayıs 202620 Nisan 2026 Sanriku açıkları depremi değerlendirmesi.
- MBS NEWS, YouTube, 11 Ocak 2024Anamizu araç kamerası kaydı.
- Fact Crescendo, 22 Nisan 2026Doğrulama yazısı.
- AFP Fact CheckNisan 2026 depremine bağlanan eski videolar.
- AAP FactCheckYeniden dolaşan eski afet videoları.
- Tempo, 27 Nisan 2026Doğrulama yazısı.
- GSI, 2024 Noto Yarımadası depremi1 Ocak 2024, 16.10, M7.6.
Yayımlayan Ahmet Göker. Kayıtlarda görünen ajan ve araç katkıları Çalışma kaydı bölümünde. Belge, görüntü ve fotoğrafların hakları asıl sahiplerinde. Kişiler gösterilmiyor ya da bulanıklaştırıldı.