İş akışlarına dön

Başlangıç dostu iş akışı

Sosyal medya iddiasını doğrula

Bir paylaşımın ilk kaynağını, tarihini ve bağlamını kontrol etme akışı.

Amaç

Paylaşımın doğru, eski, bağlam dışı veya doğrulanmamış olup olmadığını anlamak.

Ne için uygun?

Haber teyidi, sosyal medya doğrulama ve dezenformasyon incelemesi.

Adımlar

1

İddiayı tek cümleye indir

Paylaşım ne söylüyor, bunu kısa ve tarafsız yaz.

Kontrol

İddia ile yorum birbirinden ayrıldı mı?

2

İlk kaynak adayını ara

Metin, görsel ve anahtar ifadelerle daha eski kopyaları ara.

Kontrol

İlk görünen tarih ve kaynak not edildi mi?

3

Hesap ve bağlamı kontrol et

Açık profil bilgisi, paylaşım geçmişi ve platform dışı kaynaklarla bağlam kur.

Kontrol

Özel hayat ayrıntıları rapora taşınmadı mı?

4

Sonucu sade yaz

Doğrulandı, muhtemel, olası, doğrulanmadı veya yanlış etiketlerinden birini kullan.

Kontrol

Karşı kanıt veya belirsizlik var mı?

Nasıl doğrulanır?

  • İlk kaynak adayını ara
  • Tarihleri karşılaştır
  • Bağımsız destek veya karşı kanıt bul

Sık hata

  • Ekran görüntüsünü kanıt saymak
  • Yeniden paylaşımı ilk kaynak sanmak
  • Silinmiş içerik ihtimalini yok saymak

Basit rapor çıktısı

İddia özeti, zaman çizgisi, kaynaklar, güven düzeyi ve sınırlılık notu.

İlgili kaynaklar

Bu akışta ilk bakılacak kaynaklar

Tüm kaynaklar

Doğrulama ve Teyitçilik

Başlangıç
Bellingcat Online Investigation Toolkit

Bellingcat Online Investigation Toolkit, iddia doğrulama ve teyitçilik için seçilmiş bir rehber. Bir iddianın kaynağını, ilk yayılımını, görsel/konum bağlamını ve bağımsız kanıtlarını incelemek gerektiğinde pratik bir başlangıç noktasıdır. Sonucu rapora almadan önce bağımsız kaynakla doğrulayın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Bellingcat Online Investigation Toolkit ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.

Doğrulama notu

Bellingcat Online Investigation Toolkit çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Birincil kanıt, bağımsız doğrulama, şeffaf yöntem ve zaman damgalı kayıtlar kullanılmalıdır.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Web Geçmişi ve Arşivler

Başlangıç
BuiltWith

BuiltWith, web sayfası geçmişi ve arşiv karşılaştırması için seçilmiş bir araç. Bir sayfanın geçmişte nasıl göründüğünü veya ne zaman değiştiğini anlamak gerektiğinde pratik bir başlangıç noktasıdır. Sonucu rapora almadan önce bağımsız kaynakla doğrulayın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

BuiltWith ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Doğrulama notu

BuiltWith çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Arşivler eksik olabilir; canlı sayfa, yakalama zamanı ve mümkünse ikinci arşivle karşılaştırma yapın.

Kısmen ücretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Web Geçmişi ve Arşivler

Common Crawl

Common Crawl, web sayfası geçmişi ve arşiv karşılaştırması için kullanabileceğiniz pratik bir veri seti. Bir sayfanın geçmişte nasıl göründüğünü veya ne zaman değiştiğini anlamak istiyorsanız önce buradan başlayıp sonucu ikinci kaynakla karşılaştırın.

İleriDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Common Crawl ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Doğrulama notu

Common Crawl çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Arşivler eksik olabilir; canlı sayfa, yakalama zamanı ve mümkünse ikinci arşivle karşılaştırma yapın.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Doğrulama ve Teyitçilik

Başlangıç
Google Fact Check Explorer

Google Fact Check Explorer, bir iddianın kaynağını, ilk yayılımını, görsel/konum bağlamını ve bağımsız kanıtlarını incelemek gerektiğinde kullanılır. İddia doğrulama ve teyitçilik sırasında özellikle claimreview, teyitçilik, google konularında yardımcı olur; güncellik ve kaynak bağlamı ayrıca kontrol edilir.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Google Fact Check Explorer ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.

Doğrulama notu

Google Fact Check Explorer çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Birincil kanıt, bağımsız doğrulama, şeffaf yöntem ve zaman damgalı kayıtlar kullanılmalıdır.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Doğrulama ve Teyitçilik

Başlangıç
International Fact-Checking Network

International Fact-Checking Network, iddia doğrulama ve teyitçilik için seçilmiş bir rehber. Bir iddianın kaynağını, ilk yayılımını, görsel/konum bağlamını ve bağımsız kanıtlarını incelemek gerektiğinde pratik bir başlangıç noktasıdır. Sonucu rapora almadan önce bağımsız kaynakla doğrulayın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

International Fact-Checking Network ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.

Doğrulama notu

International Fact-Checking Network çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Birincil kanıt, bağımsız doğrulama, şeffaf yöntem ve zaman damgalı kayıtlar kullanılmalıdır.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Web Geçmişi ve Arşivler

Başlangıç
Internet Archive Wayback Machine

Internet Archive Wayback Machine, web sayfası geçmişi ve arşiv karşılaştırması için kullanabileceğiniz pratik bir araç. Bir sayfanın geçmişte nasıl göründüğünü veya ne zaman değiştiğini anlamak istiyorsanız önce buradan başlayıp sonucu ikinci kaynakla karşılaştırın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Internet Archive Wayback Machine ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Doğrulama notu

Internet Archive Wayback Machine çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Arşivler eksik olabilir; canlı sayfa, yakalama zamanı ve mümkünse ikinci arşivle karşılaştırma yapın.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel