İddia iş akışı

Sosyal medya iddiasını doğrula

Bir paylaşımın ilk kaynağını, tarihini ve bağlamını kontrol etme akışı.

Pasif ve güvenli araştırma akışı

Ne zaman kullanılır?

Bir paylaşım hızlı yayılıyor. Ekran görüntüsü mü, ilk kaynak mı, eski içerik mi anlamak istiyorsun.

Çıkacak sonuç

İddia özeti, zaman çizgisi, kaynaklar, güven düzeyi ve sınırlılık notu.

Güvenlik sınırı

Bu akış saldırı, test veya yetkisiz tarama için değildir. Açık kaynak kaydı okur, tarih ve belirsizliği not eder, sonucu kesin hüküm gibi yazmaz.

Basit sıra

Adımları sırayla uygula.

İddiayı tek cümleye indir
Paylaşım ne söylüyor, bunu kısa ve tarafsız yaz.
Kontrol: İddia ile yorum birbirinden ayrıldı mı?
İlk kaynak adayını ara
Metin, görsel ve anahtar ifadelerle daha eski kopyaları ara.
Kontrol: İlk görünen tarih ve kaynak not edildi mi?
Hesap ve bağlamı kontrol et
Açık profil bilgisi, paylaşım geçmişi ve platform dışı kaynaklarla bağlam kur.
Kontrol: Özel hayat ayrıntıları rapora taşınmadı mı?
Sonucu sade yaz
Doğrulandı, muhtemel, olası, doğrulanmadı veya yanlış etiketlerinden birini kullan.
Kontrol: Karşı kanıt veya belirsizlik var mı?

Açılacak gerçek araçlar

Rapor dili

Bu akışta görülen bulgular iddia bağlamında değerlendirilmiştir. Sonuç kesin hüküm değil, açık kaynaklara dayalı sınırlı bir araştırma notudur.

Kaynaklar

Bellingcat Online Investigation Toolkit
Doğrulama ve Teyitçilik
Bellingcat Online Investigation Toolkit ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.
Kaynağı aç
BuiltWith
Web Geçmişi ve Arşivler
BuiltWith ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Kaynağı aç
Common Crawl
Web Geçmişi ve Arşivler
Common Crawl ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Kaynağı aç
Google Fact Check Explorer
Doğrulama ve Teyitçilik
Google Fact Check Explorer ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.
Kaynağı aç
International Fact-Checking Network
Doğrulama ve Teyitçilik
International Fact-Checking Network ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.
Kaynağı aç
Internet Archive / Wayback Machine
Web Geçmişi ve Arşivler
Silinen içerik, eski kurum duyurusu, değişen açıklama, eski iletişim bilgisi veya olay tarihindeki sayfa görünümü kontrol edileceğinde kullanılır.
Kaynağı aç