CSINT Open Source Intelligence
İş akışlarına dön

Başlangıç dostu iş akışı

Haber iddiasını kontrol et

Bir haber veya metin iddiasının kaynağını, kanıtını ve bağlamını ayırma akışı.

Amaç

İddia, kanıt ve yorumu karıştırmadan güvenilir kaynaklarla doğrulama yapmak.

Ne için uygun?

Haber okurları, gazetecilik, teyit çalışmaları ve eğitim.

Adımlar

1

İddiayı ayır

Haberde doğrulanması gereken tek cümleyi yaz.

Kontrol

Yorum ve iddia ayrıldı mı?

2

Orijinal kaynağı ara

Haberde atıf yapılan belge, açıklama veya ilk haber kaynağını bul.

Kontrol

Repost yerine ilk kaynak görüldü mü?

3

Bağımsız destek ara

Resmi, yerel veya uzman kaynaklarla karşılaştır.

Kontrol

En az iki farklı kaynak türü var mı?

4

Sonucu dikkatli yaz

Kanıt, yorum ve bilinmeyen noktaları ayrı yaz.

Kontrol

Okuyan kişi belirsizliği görebiliyor mu?

Nasıl doğrulanır?

  • Orijinal kaynak
  • Resmi veya yerel kaynak
  • Arşiv veya tarih kontrolü

Sık hata

  • Başlığı tüm haber gibi okumak
  • AI özetini kaynak saymak
  • Yerel ve resmi kaynaklara bakmamak

Basit rapor çıktısı

İddia özeti, kaynak zinciri, doğrulama durumu ve sınırlılık.

İlgili kaynaklar

Bu akışta ilk bakılacak kaynaklar

Tüm kaynaklar

Doğrulama ve Teyitçilik

Başlangıç
Bellingcat Online Investigation Toolkit

Bellingcat Online Investigation Toolkit, iddia doğrulama ve teyitçilik için seçilmiş bir rehber. Bir iddianın kaynağını, ilk yayılımını, görsel/konum bağlamını ve bağımsız kanıtlarını incelemek gerektiğinde pratik bir başlangıç noktasıdır. Sonucu rapora almadan önce bağımsız kaynakla doğrulayın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Bellingcat Online Investigation Toolkit ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.

Doğrulama notu

Bellingcat Online Investigation Toolkit çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Birincil kanıt, bağımsız doğrulama, şeffaf yöntem ve zaman damgalı kayıtlar kullanılmalıdır.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel
Detayları görKaynağı aç

Web Geçmişi ve Arşivler

Başlangıç
BuiltWith

BuiltWith, web sayfası geçmişi ve arşiv karşılaştırması için seçilmiş bir araç. Bir sayfanın geçmişte nasıl göründüğünü veya ne zaman değiştiğini anlamak gerektiğinde pratik bir başlangıç noktasıdır. Sonucu rapora almadan önce bağımsız kaynakla doğrulayın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

BuiltWith ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Doğrulama notu

BuiltWith çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Arşivler eksik olabilir; canlı sayfa, yakalama zamanı ve mümkünse ikinci arşivle karşılaştırma yapın.

Kısmen ücretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel
Detayları görKaynağı aç

Web Geçmişi ve Arşivler

Common Crawl

Common Crawl, web sayfası geçmişi ve arşiv karşılaştırması için kullanabileceğiniz pratik bir veri seti. Bir sayfanın geçmişte nasıl göründüğünü veya ne zaman değiştiğini anlamak istiyorsanız önce buradan başlayıp sonucu ikinci kaynakla karşılaştırın.

İleriDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Common Crawl ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Doğrulama notu

Common Crawl çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Arşivler eksik olabilir; canlı sayfa, yakalama zamanı ve mümkünse ikinci arşivle karşılaştırma yapın.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel
Detayları görKaynağı aç

Akademik Araştırma Kaynakları

Başlangıç
CORE

CORE, makale, ön baskı, yazar, kurum ve atıf bağlamını bulmak gerektiğinde kullanılır. Akademik literatür ve yayın araştırması sırasında özellikle akademik, literatür, open-access konularında yardımcı olur; güncellik ve kaynak bağlamı ayrıca kontrol edilir.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

CORE ile teknik, sağlık veya politika iddiaları için akademik kaynak bulabilirsiniz.

Doğrulama notu

CORE çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Yayın türünü, hakemlik durumunu, atıfları, çıkar çatışmalarını ve bulgunun tekrarlanıp tekrarlanmadığını kontrol edin.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel
Detayları görKaynağı aç

Devlet ve Resmi Veri Setleri

Başlangıç
data.europa.eu

data.europa.eu, resmi açık veri ve istatistik araştırması için kullanabileceğiniz pratik bir veri seti. Devlet, uluslararası kuruluş ve resmi kurum veri setlerini bulmak ve yöntem notlarıyla kullanmak istiyorsanız önce buradan başlayıp sonucu ikinci kaynakla karşılaştırın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

data.europa.eu ile resmi istatistikleri ülke, dönem veya konu bazında indirebilirsiniz.

Doğrulama notu

data.europa.eu çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Yayıncı, güncelleme sıklığı, metodoloji, veri sözlüğü ve lisans bilgisi incelenmelidir.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Avrupa Birliği
Detayları görKaynağı aç

Devlet ve Resmi Veri Setleri

Başlangıç
Data.gov

Data.gov, resmi açık veri ve istatistik araştırması için kullanabileceğiniz pratik bir veri seti. Devlet, uluslararası kuruluş ve resmi kurum veri setlerini bulmak ve yöntem notlarıyla kullanmak istiyorsanız önce buradan başlayıp sonucu ikinci kaynakla karşılaştırın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Data.gov ile resmi istatistikleri ülke, dönem veya konu bazında indirebilirsiniz.

Doğrulama notu

Data.gov çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Yayıncı, güncelleme sıklığı, metodoloji, veri sözlüğü ve lisans bilgisi incelenmelidir.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
ABD
Detayları görKaynağı aç