Haber iş akışı

Haber iddiasını kontrol et

Bir haber veya metin iddiasının kaynağını, kanıtını ve bağlamını ayırma akışı.

Ne zaman kullanırım?

Bir haber iddiası gördün. İlk kaynak, tarih, resmi açıklama ve bağımsız destek var mı bakmak istiyorsun.

Çıkacak sonuç

İddia özeti, kaynak zinciri, doğrulama durumu ve sınırlılık.

Bu araştırmada dikkat edeceğim şey

Repost zincirini orijinal kaynak sanma.

İzlediğim sıra

Adımları sırayla uygula.

İddiayı ayır
Haberde doğrulanması gereken tek cümleyi yaz.
Yorum ve iddia ayrıldı mı?
Orijinal kaynağı ara
Haberde atıf yapılan belge, açıklama veya ilk haber kaynağını bul.
Repost yerine ilk kaynak görüldü mü?
Bağımsız destek ara
Resmi, yerel veya uzman kaynaklarla karşılaştır.
En az iki farklı kaynak türü var mı?
Sonucu dikkatli yaz
Kanıt, yorum ve bilinmeyen noktaları ayrı yaz.
Okuyan kişi belirsizliği görebiliyor mu?

Açtığım kaynaklar

Ne söyleyebilirim, ne söyleyemem?

İddia için ilk kaynak, tarih ve bağımsız destek açıkça yazılmalıdır. Destek eksikse sonuç doğrulanmadı olarak kalmalıdır.

Kaynaklar

AFP Fact Check
Doğrulama ve Teyitçilik
AFP Fact Check ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.
Kaynağı aç
arXiv
Akademik Araştırma Kaynakları
arXiv ile teknik, sağlık veya politika iddiaları için akademik kaynak bulabilirsiniz.
Kaynağı aç
Bellingcat Online Investigation Toolkit
Doğrulama ve Teyitçilik
Bellingcat Online Investigation Toolkit ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.
Kaynağı aç
BuiltWith
Web Geçmişi ve Arşivler
BuiltWith ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Kaynağı aç
Common Crawl
Web Geçmişi ve Arşivler
Common Crawl ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Kaynağı aç
CORE
Akademik Araştırma Kaynakları
CORE ile teknik, sağlık veya politika iddiaları için akademik kaynak bulabilirsiniz.
Kaynağı aç