Haber iş akışı

Haber iddiasını kontrol et

Bir haber veya metin iddiasının kaynağını, kanıtını ve bağlamını ayırma akışı.

Pasif ve güvenli araştırma akışı

Ne zaman kullanılır?

Bir haber iddiası gördün. İlk kaynak, tarih, resmi açıklama ve bağımsız destek var mı bakmak istiyorsun.

Çıkacak sonuç

İddia özeti, kaynak zinciri, doğrulama durumu ve sınırlılık.

Güvenlik sınırı

Bu akış saldırı, test veya yetkisiz tarama için değildir. Açık kaynak kaydı okur, tarih ve belirsizliği not eder, sonucu kesin hüküm gibi yazmaz.

Basit sıra

Adımları sırayla uygula.

İddiayı ayır
Haberde doğrulanması gereken tek cümleyi yaz.
Kontrol: Yorum ve iddia ayrıldı mı?
Orijinal kaynağı ara
Haberde atıf yapılan belge, açıklama veya ilk haber kaynağını bul.
Kontrol: Repost yerine ilk kaynak görüldü mü?
Bağımsız destek ara
Resmi, yerel veya uzman kaynaklarla karşılaştır.
Kontrol: En az iki farklı kaynak türü var mı?
Sonucu dikkatli yaz
Kanıt, yorum ve bilinmeyen noktaları ayrı yaz.
Kontrol: Okuyan kişi belirsizliği görebiliyor mu?

Açılacak gerçek araçlar

Rapor dili

İddia için ilk kaynak, tarih ve bağımsız destek açıkça yazılmalıdır. Destek eksikse sonuç doğrulanmadı olarak kalmalıdır.

Kaynaklar

Bellingcat Online Investigation Toolkit
Doğrulama ve Teyitçilik
Bellingcat Online Investigation Toolkit ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.
Kaynağı aç
BuiltWith
Web Geçmişi ve Arşivler
BuiltWith ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Kaynağı aç
Common Crawl
Web Geçmişi ve Arşivler
Common Crawl ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Kaynağı aç
CORE
Akademik Araştırma Kaynakları
CORE ile teknik, sağlık veya politika iddiaları için akademik kaynak bulabilirsiniz.
Kaynağı aç
data.europa.eu
Devlet ve Resmi Veri Setleri
data.europa.eu ile resmi istatistikleri ülke, dönem veya konu bazında indirebilirsiniz.
Kaynağı aç
Data.gov
Devlet ve Resmi Veri Setleri
Data.gov ile resmi istatistikleri ülke, dönem veya konu bazında indirebilirsiniz.
Kaynağı aç