İş akışlarına dön

Başlangıç dostu iş akışı

Bir görsel eski mi, yeni mi?

Bir görselin daha önce kullanılıp kullanılmadığını ve iddiayla ilişkisini kontrol etme akışı.

Amaç

Görselin ilk bağlamını, eski kopyalarını ve iddia edilen tarih/yer ile uyumunu anlamak.

Ne için uygun?

Haber doğrulama, sosyal medya iddiası ve eski görselin yeniymiş gibi paylaşılması.

Adımlar

1

İddiayı ayrı yaz

Görselin neyi kanıtladığı iddia ediliyor, bunu tek cümleyle yaz.

Kontrol

Görselin kendisi ile ona yüklenen iddia ayrı mı?

2

Eski kopyaları ara

Birden fazla tersine görsel arama kaynağında benzer ve eski kopyaları kontrol et.

Kontrol

Bulduğun tarihleri ve kaynakları not ettin mi?

3

Görsel ipuçlarını listele

Tabela, hava, bina, yol, gölge ve arazi gibi sabit ipuçlarını ayır.

Kontrol

İpucu ile yorum ayrı yazıldı mı?

4

Sonucu güven düzeyiyle yaz

Doğrulandı, muhtemel, olası veya doğrulanmadı gibi bir etiket kullan.

Kontrol

Kararı destekleyen ve zayıflatan noktalar görünüyor mu?

Nasıl doğrulanır?

  • Birden fazla görsel arama kaynağı kullan
  • Tarih ve yayıncıyı kontrol et
  • Görsel bağlamı iddiayla karşılaştır

Sık hata

  • Kırpılmış görseli orijinal sanmak
  • En eski görünen sonucu gerçek ilk kaynak saymak
  • Konum ipucunu fazla yorumlamak

Basit rapor çıktısı

Görsel doğrulama notu, eski kopya adayları, bağlam değerlendirmesi ve güven düzeyi.

İlgili kaynaklar

Bu akışta ilk bakılacak kaynaklar

Tüm kaynaklar

Doğrulama ve Teyitçilik

Başlangıç
Bellingcat Online Investigation Toolkit

Bellingcat Online Investigation Toolkit, iddia doğrulama ve teyitçilik için seçilmiş bir rehber. Bir iddianın kaynağını, ilk yayılımını, görsel/konum bağlamını ve bağımsız kanıtlarını incelemek gerektiğinde pratik bir başlangıç noktasıdır. Sonucu rapora almadan önce bağımsız kaynakla doğrulayın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Bellingcat Online Investigation Toolkit ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.

Doğrulama notu

Bellingcat Online Investigation Toolkit çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Birincil kanıt, bağımsız doğrulama, şeffaf yöntem ve zaman damgalı kayıtlar kullanılmalıdır.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Web Geçmişi ve Arşivler

Başlangıç
BuiltWith

BuiltWith, web sayfası geçmişi ve arşiv karşılaştırması için seçilmiş bir araç. Bir sayfanın geçmişte nasıl göründüğünü veya ne zaman değiştiğini anlamak gerektiğinde pratik bir başlangıç noktasıdır. Sonucu rapora almadan önce bağımsız kaynakla doğrulayın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

BuiltWith ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Doğrulama notu

BuiltWith çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Arşivler eksik olabilir; canlı sayfa, yakalama zamanı ve mümkünse ikinci arşivle karşılaştırma yapın.

Kısmen ücretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Web Geçmişi ve Arşivler

Common Crawl

Common Crawl, web sayfası geçmişi ve arşiv karşılaştırması için kullanabileceğiniz pratik bir veri seti. Bir sayfanın geçmişte nasıl göründüğünü veya ne zaman değiştiğini anlamak istiyorsanız önce buradan başlayıp sonucu ikinci kaynakla karşılaştırın.

İleriDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Common Crawl ile bir iddianın olay tarihindeki sayfa içeriğiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Doğrulama notu

Common Crawl çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Arşivler eksik olabilir; canlı sayfa, yakalama zamanı ve mümkünse ikinci arşivle karşılaştırma yapın.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Konum Doğrulama ve Haritalar

Google Earth

Google Earth, görseldeki arazi, yol, bina, kıyı çizgisi ve 3D topoğrafya ipuçlarını aday konumlarla karşılaştırmak için kullanılır. Dağ silueti, vadi hattı veya kamera açısı gibi ipuçlarını denemek için iyi bir başlangıçtır; sonuç tek başına kesin konum kanıtı sayılmaz.

BaşlangıçOrta risk

Ne zaman kullanılır?

Google Earth ile yol, tabela, bina, arazi, kıyı çizgisi ve 3D topoğrafya ipuçlarını aday konumlarla eşleştirebilirsiniz.

Doğrulama notu

Google Earth çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. 3D arazi görünümünü görüntü tarihi, sokak seviyesi kaynaklar, uydu görüntüsü, gölge yönü ve ikinci harita kaynağıyla destekleyin.

ÜcretsizOrtaUyarı var2026-04-30

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Doğrulama ve Teyitçilik

Başlangıç
Google Fact Check Explorer

Google Fact Check Explorer, bir iddianın kaynağını, ilk yayılımını, görsel/konum bağlamını ve bağımsız kanıtlarını incelemek gerektiğinde kullanılır. İddia doğrulama ve teyitçilik sırasında özellikle claimreview, teyitçilik, google konularında yardımcı olur; güncellik ve kaynak bağlamı ayrıca kontrol edilir.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Google Fact Check Explorer ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.

Doğrulama notu

Google Fact Check Explorer çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Birincil kanıt, bağımsız doğrulama, şeffaf yöntem ve zaman damgalı kayıtlar kullanılmalıdır.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Konum Doğrulama ve Haritalar

Google Maps

Google Maps, konum doğrulama ve harita araştırması için kullanabileceğiniz pratik bir araç. Görsel ipuçlarını harita, sokak görünümü ve açık coğrafi verilerle karşılaştırmak istiyorsanız önce buradan başlayıp sonucu ikinci kaynakla karşılaştırın.

BaşlangıçOrta risk

Ne zaman kullanılır?

Google Maps ile yol, tabela, bina, arazi ve gölge ipuçlarını aday konumlarla eşleştirebilirsiniz.

Doğrulama notu

Google Maps çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Harita ipuçlarını görüntü tarihi, sokak seviyesi, gölge yönü, arazi ve bağımsız harita kaynaklarıyla destekleyin.

ÜcretsizOrtaUyarı var2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel