İlk 15 dakika
İddiayı tek cümleye indir
Elindeki haber iddiasını sade bir soruya çevir; kaynak zincirini tarihiyle birlikte not al.
Buradan başla
OSINT’i önce sade düşün, sonra araç seç.
Bu sayfa yeni başlayan biri için hazırlandı. Önce elindeki bilgiyi tanımla, sonra doğru akışa gir, bulduğunu ikinci kaynakla kontrol et.
Rolüne göre başlangıç
Sen kimsin? İlk 15 dakika nereye gitsin?
Gazeteci, öğrenci, araştırmacı veya küçük bir ekip için aynı OSINT pratiği farklı bir yerden başlar. Aşağıdan kendine en yakını seç.
Bir haber veya iddia üzerine çalışıyorsun. Yayın kararı için kaynak, tarih ve doğrulanabilirlik gerekir.
İlk araç
Olay Doğrulama Masası
İddia, kaynak, kanıt ve güven notunu yan yana tut. Tarayıcı sürümü ücretsiz.
Masayı açİlk çıktı
Doğrulama paketi
Yayın için kanıt, eksik kontrol ve yorum sınırı ayrı yazılır.
Rapor taslağına geçÖnerilen ilk adım
Önce domain kayıtları, DNS, sertifika ve arşiv geçmişiyle pasif kontrol yap.
Örnek görev
Gerçek bir olaydan mini OSINT notu çıkar.
Vaka olarak Ever Given gemisinin Mart 2021 tarihinde Süveyş Kanalı kapanmasına yol açmasını kullanıyoruz. Buradaki amaç haber anlatmak değil; açık kaynaklardan görünen bulguyu, yorumu ve eksik kalan kontrolü düzgün ayırmak.
Vaka
Gerçek olay: Ever Given ve Süveyş Kanalı
Eldeki ana kaynak Bellingcat tarafından uydu görüntüsü ve gemi takip verileriyle hazırlanan vaka okuması. Bu notun sonunda kullanıcının elinde kısa bir zaman çizgisi, kaynak seti ve rapora konabilecek sade bulgular olur.
https://www.bellingcat.com/resources/2021/03/26/suez-canal-satellite-clues-on-a-stricken-cargo-ship/- Ana kaynak
- Bellingcat - Suez Canal: Satellite Clues on a Stricken Cargo Ship
- Yayın tarihi
- 26 Mart 2021
- Olay yeri
- Süveyş Kanalı, Mısır
- Çıktı
- mini rapor + kaynak seti
Kontrol sırası
01
Olayı tek cümleye indir
23 Mart 2021'de Ever Given isimli konteyner gemisi Süveyş Kanalı'nda karaya oturdu. İlk not bu kadar sade kalır; sebep, sorumluluk ve etki ayrıca doğrulanır.
02
Görünen kanıtı ayır
Bellingcat yazısı uydu görüntüsü, gemi takip siteleri, kanal kesiti ve açık kaynak harita verilerini bir araya getiriyor. Bunlar iddia değil, kontrol edilebilir izlerdir.
03
İkinci kaynağı bul
ESA Sentinel-1 görüntüsü 25 Mart 2021'de geminin kanalı kapattığını gösterir. NASA ise 27 Mart ve 29 Mart görüntüleriyle gemi kuyruğunu ve trafiğin açılmasını anlatır.
04
Kanıt ile yorumu ayır
Geminin kanalda sıkıştığı, uydu görüntüleriyle desteklenen bulgudur. Neden sıkıştığı, ticari etkisi ve kurtarma sürecinin ayrıntıları ise ayrı kaynaklarla yazılır.
05
Kısa rapor üret
Çıktı; olay özeti, zaman çizgisi, kullanılan kaynaklar, görünen bulgular, yorum sınırı ve bir sonraki kontrol adımı şeklinde kapanır.
Üretilen bulgu notu
Bulgu
Bellingcat yazısı Ever Given'in konumunu uydu görüntüsü ve gemi takip kaynaklarıyla açıklar.
Bulgu
ESA, Sentinel-1 görüntüsünde 25 Mart 2021'de 400 metrelik geminin kanalı kapattığını yazar.
Bulgu
NASA, kanalın 29 Mart 2021'de yeniden açıldığını ve gemi kuyruğunun görüntülerde izlenebildiğini belirtir.
Yorum sınırı
Bu kaynaklar olayın görünen kısmını destekler; kusur, ihmal veya hukuki sorumluluk sonucu üretmez.
Mini rapor çıktısı
Vaka: Ever Given / Süveyş Kanalı Kaynak: Bellingcat - Suez Canal: Satellite Clues on a Stricken Cargo Ship URL: https://www.bellingcat.com/resources/2021/03/26/suez-canal-satellite-clues-on-a-stricken-cargo-ship/ Erişim tarihi: 12 Mayıs 2026 Kısa özet: - Ever Given, Mart 2021'de Süveyş Kanalı'nda karaya oturdu. - Olay, uydu görüntüleri ve gemi takip kaynaklarıyla açık kaynaklardan izlenebildi. Bulgu: - Bellingcat, Sentinel Hub ve gemi takip verileriyle geminin konumunu okuyor. - ESA, 25 Mart 2021 Sentinel-1 görüntüsünde geminin kanalı kapattığını gösteriyor. - NASA, 27 Mart ve 29 Mart görüntüleriyle gemi kuyruğunu ve trafiğin açılmasını anlatıyor. Kontrol sırası: - Orijinal Bellingcat yazısı okunur. - ESA Sentinel-1 görüntüsüyle görsel kanıt karşılaştırılır. - NASA Earth Observatory yazısıyla zaman çizgisi kontrol edilir. - Başlık ve olay adı exact search ile ikinci kaynaklarda aranır. Değerlendirme: - Olayın gerçekleştiği ve gemi trafiğini etkilediği birden fazla açık kaynakla desteklenir. - Neden, kusur veya hukuki sorumluluk konusunda bu demo kesin hüküm vermez. Sonraki adım: - Suez Canal Authority açıklaması ve haber ajansı kronolojisi ayrıca kontrol edilir. - Kullanılan her kaynak için tarih, URL ve neyi desteklediği ayrı yazılır.
Başlangıç kaynakları
Az kaynak, temiz başlangıç.
OPSEC ve Araştırmacı GüvenliğiDüşük
Access Now Digital Security Helpline
Access Now Digital Security Helpline, araştırma sırasında gereksiz iz bırakmayı, hedefle etkileşimi ve kanıt bozulmasını azaltmak gerektiğinde kullanılır. Araştırmacı güvenliği ve operasyonel disiplin sırasında özellikle civil-society, help, opsec konularında yardımcı olur; güncellik ve kaynak bağlamı ayrıca kontrol edilir.
Kullanım: Access Now Digital Security Helpline ile araştırma hesabı, tarayıcı profili ve not düzeni gibi temel güvenlik kararlarını planlayabilirsiniz.
Son kontrol: 2026-04-27
Doğrulama ve TeyitçilikDüşük
AFP Fact Check
AFP Fact Check, bir iddianın kaynağını, ilk yayılımını, görsel/konum bağlamını ve bağımsız kanıtlarını incelemek gerektiğinde kullanılır. İddia doğrulama ve teyitçilik sırasında özellikle afp, teyitçilik, fact-checks konularında yardımcı olur; güncellik ve kaynak bağlamı ayrıca kontrol edilir.
Kullanım: AFP Fact Check ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.
Son kontrol: 2026-04-27
Akademik Araştırma KaynaklarıDüşük
arXiv
arXiv, akademik literatür ve yayın araştırması sırasında güvenilir bir başvuru noktası olarak arşive alındı. Asıl amacı makale, ön baskı, yazar, kurum ve atıf bağlamını bulmaktır; bulguyu tek başına kesin bilgi gibi kullanmayın.
Kullanım: arXiv ile teknik, sağlık veya politika iddiaları için akademik kaynak bulabilirsiniz.
Son kontrol: 2026-04-27
Her araştırmada kontrol et
- Birden fazla kaynak kontrol edildi mi?
- Tarih ve saat bilgisi kontrol edildi mi?
- Orijinal kaynak veya en eski kaynak bulundu mu?
- Kanıt ile varsayım ayrı yazıldı mı?
- Ekran görüntüsü, URL veya arşiv notu alındı mı?
- Gereksiz kişisel veri toplamaktan kaçınıldı mı?
Güvenli kal
- İnsanları taciz etme, takip etme veya hedef gösterme.
- Özel kişisel bilgileri yayımlama.
- Hesaplara, panellere veya özel sistemlere erişmeye çalışma.
- Şüpheli dosyaları ana bilgisayarında indirme veya çalıştırma.
- Tek kaynağa güvenme; tarih, kaynak ve bağlamı kontrol et.
- Notlarını düzenli tut; kanıt, yorum ve tahmini ayrı yaz.
