Buradan başla

OSINT’i önce sade düşün, sonra araç seç.

Bu sayfa yeni başlayan biri için hazırlandı. Önce elindeki bilgiyi tanımla, sonra doğru akışa gir, bulduğunu ikinci kaynakla kontrol et.

Önerilen ilk adım

Önce domain kayıtları, DNS, sertifika ve arşiv geçmişiyle pasif kontrol yap.

Örnek görev

Gerçek bir olaydan mini OSINT notu çıkar.

Vaka olarak Ever Given gemisinin Mart 2021 tarihinde Süveyş Kanalı kapanmasına yol açmasını kullanıyoruz. Buradaki amaç haber anlatmak değil; açık kaynaklardan görünen bulguyu, yorumu ve eksik kalan kontrolü düzgün ayırmak.

Vaka

Gerçek olay: Ever Given ve Süveyş Kanalı

Eldeki ana kaynak Bellingcat tarafından uydu görüntüsü ve gemi takip verileriyle hazırlanan vaka okuması. Bu notun sonunda kullanıcının elinde kısa bir zaman çizgisi, kaynak seti ve rapora konabilecek sade bulgular olur.

https://www.bellingcat.com/resources/2021/03/26/suez-canal-satellite-clues-on-a-stricken-cargo-ship/
Ana kaynak
Bellingcat - Suez Canal: Satellite Clues on a Stricken Cargo Ship
Yayın tarihi
26 Mart 2021
Olay yeri
Süveyş Kanalı, Mısır
Çıktı
mini rapor + kaynak seti

Kontrol sırası

01

Olayı tek cümleye indir

23 Mart 2021'de Ever Given isimli konteyner gemisi Süveyş Kanalı'nda karaya oturdu. İlk not bu kadar sade kalır; sebep, sorumluluk ve etki ayrıca doğrulanır.

02

Görünen kanıtı ayır

Bellingcat yazısı uydu görüntüsü, gemi takip siteleri, kanal kesiti ve açık kaynak harita verilerini bir araya getiriyor. Bunlar iddia değil, kontrol edilebilir izlerdir.

03

İkinci kaynağı bul

ESA Sentinel-1 görüntüsü 25 Mart 2021'de geminin kanalı kapattığını gösterir. NASA ise 27 Mart ve 29 Mart görüntüleriyle gemi kuyruğunu ve trafiğin açılmasını anlatır.

04

Kanıt ile yorumu ayır

Geminin kanalda sıkıştığı, uydu görüntüleriyle desteklenen bulgudur. Neden sıkıştığı, ticari etkisi ve kurtarma sürecinin ayrıntıları ise ayrı kaynaklarla yazılır.

05

Kısa rapor üret

Çıktı; olay özeti, zaman çizgisi, kullanılan kaynaklar, görünen bulgular, yorum sınırı ve bir sonraki kontrol adımı şeklinde kapanır.

Üretilen bulgu notu

Bulgu

Bellingcat yazısı Ever Given'in konumunu uydu görüntüsü ve gemi takip kaynaklarıyla açıklar.

Bulgu

ESA, Sentinel-1 görüntüsünde 25 Mart 2021'de 400 metrelik geminin kanalı kapattığını yazar.

Bulgu

NASA, kanalın 29 Mart 2021'de yeniden açıldığını ve gemi kuyruğunun görüntülerde izlenebildiğini belirtir.

Yorum sınırı

Bu kaynaklar olayın görünen kısmını destekler; kusur, ihmal veya hukuki sorumluluk sonucu üretmez.

Mini rapor çıktısı

Vaka: Ever Given / Süveyş Kanalı
Kaynak: Bellingcat - Suez Canal: Satellite Clues on a Stricken Cargo Ship
URL: https://www.bellingcat.com/resources/2021/03/26/suez-canal-satellite-clues-on-a-stricken-cargo-ship/
Erişim tarihi: 12 Mayıs 2026

Kısa özet:
- Ever Given, Mart 2021'de Süveyş Kanalı'nda karaya oturdu.
- Olay, uydu görüntüleri ve gemi takip kaynaklarıyla açık kaynaklardan izlenebildi.

Bulgu:
- Bellingcat, Sentinel Hub ve gemi takip verileriyle geminin konumunu okuyor.
- ESA, 25 Mart 2021 Sentinel-1 görüntüsünde geminin kanalı kapattığını gösteriyor.
- NASA, 27 Mart ve 29 Mart görüntüleriyle gemi kuyruğunu ve trafiğin açılmasını anlatıyor.

Kontrol sırası:
- Orijinal Bellingcat yazısı okunur.
- ESA Sentinel-1 görüntüsüyle görsel kanıt karşılaştırılır.
- NASA Earth Observatory yazısıyla zaman çizgisi kontrol edilir.
- Başlık ve olay adı exact search ile ikinci kaynaklarda aranır.

Değerlendirme:
- Olayın gerçekleştiği ve gemi trafiğini etkilediği birden fazla açık kaynakla desteklenir.
- Neden, kusur veya hukuki sorumluluk konusunda bu demo kesin hüküm vermez.

Sonraki adım:
- Suez Canal Authority açıklaması ve haber ajansı kronolojisi ayrıca kontrol edilir.
- Kullanılan her kaynak için tarih, URL ve neyi desteklediği ayrı yazılır.

Başlangıç kaynakları

Az kaynak, temiz başlangıç.

Kaynakları incele

OPSEC ve Araştırmacı Güvenliği

Başlangıç
Access Now Digital Security Helpline

Access Now Digital Security Helpline, araştırma sırasında gereksiz iz bırakmayı, hedefle etkileşimi ve kanıt bozulmasını azaltmak gerektiğinde kullanılır. Araştırmacı güvenliği ve operasyonel disiplin sırasında özellikle civil-society, help, opsec konularında yardımcı olur; güncellik ve kaynak bağlamı ayrıca kontrol edilir.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

Access Now Digital Security Helpline ile araştırma hesabı, tarayıcı profili ve not düzeni gibi temel güvenlik kararlarını planlayabilirsiniz.

Doğrulama notu

Access Now Digital Security Helpline çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Tehdit modelinize uygun güncel, saygın sivil toplum, resmi kurum veya standart rehberlerini kullanın.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

5/5
Küresel

Doğrulama ve Teyitçilik

Başlangıç
AFP Fact Check

AFP Fact Check, bir iddianın kaynağını, ilk yayılımını, görsel/konum bağlamını ve bağımsız kanıtlarını incelemek gerektiğinde kullanılır. İddia doğrulama ve teyitçilik sırasında özellikle afp, teyitçilik, fact-checks konularında yardımcı olur; güncellik ve kaynak bağlamı ayrıca kontrol edilir.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

AFP Fact Check ile viral bir iddia hakkında daha önce yapılmış teyitleri ve birincil kanıtları bulabilirsiniz.

Doğrulama notu

AFP Fact Check çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Birincil kanıt, bağımsız doğrulama, şeffaf yöntem ve zaman damgalı kayıtlar kullanılmalıdır.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

4/5
Küresel

Akademik Araştırma Kaynakları

Başlangıç
arXiv

arXiv, akademik literatür ve yayın araştırması sırasında güvenilir bir başvuru noktası olarak arşive alındı. Asıl amacı makale, ön baskı, yazar, kurum ve atıf bağlamını bulmaktır; bulguyu tek başına kesin bilgi gibi kullanmayın.

BaşlangıçDüşük risk

Ne zaman kullanılır?

arXiv ile teknik, sağlık veya politika iddiaları için akademik kaynak bulabilirsiniz.

Doğrulama notu

arXiv çıktısını doğrudan sonuç kabul etmeyin. Yayın türünü, hakemlik durumunu, atıfları, çıkar çatışmalarını ve bulgunun tekrarlanıp tekrarlanmadığını kontrol edin.

ÜcretsizDüşük2026-04-27

Güvenilirlik

4/5
Küresel

Her araştırmada kontrol et

  • Birden fazla kaynak kontrol edildi mi?
  • Tarih ve saat bilgisi kontrol edildi mi?
  • Orijinal kaynak veya en eski kaynak bulundu mu?
  • Kanıt ile varsayım ayrı yazıldı mı?
  • Ekran görüntüsü, URL veya arşiv notu alındı mı?
  • Gereksiz kişisel veri toplamaktan kaçınıldı mı?

Güvenli kal

  • İnsanları taciz etme, takip etme veya hedef gösterme.
  • Özel kişisel bilgileri yayımlama.
  • Hesaplara, panellere veya özel sistemlere erişmeye çalışma.
  • Şüpheli dosyaları ana bilgisayarında indirme veya çalıştırma.
  • Tek kaynağa güvenme; tarih, kaynak ve bağlamı kontrol et.
  • Notlarını düzenli tut; kanıt, yorum ve tahmini ayrı yaz.